LO im. M.Kopernika

Szkolnictwo średnie i powszechne w powiecie ostrowskim. 1929r.

k1 – Z pobytu Pana Ministra Oświaty Dr. Dobruckiego.
k2 – Grupa szkolna na tle kościoła.
k3 – Z pobytu Pana Ministra Oświaty Dr. Dobruckiego.
k4 – Z pobytu Pana Ministra Oświaty Dr. Dobruckiego.
k5 – Grupa szkolna na tarasie gimnazjalnym.
k6 – Pracownia fizyczna.
k7 – Sala rysunkowa.
k8 – Bibljoteka szkolna. (pisownia oryginalna)
k9 – Ćwiczenia w sali gimnastycznej.
k10 – Pokój stołowy w bursie.
k11 – Natryski.
k12 – Bursa.
k13 – VIII klasa w czasie wykładów.
k14 – Kotłownia.
k15 – 7-mio klasowa szkoła powszechna w Broku.
k16 – 7-mio klasowa szkoła powszechna w Zarębach Kościelnych.
k17 – 7-mio klasowa szkoła powszechna w Komorowie (Legjonowie).
k18 – Wystawa pracy samorządu powiatowego.

Projektując budowę gmachu sejmik ostrowski myśl swoją nawiązał do świętej pamięci prac Ks. Stanisława Konarskiego i wiekopomnej Komisyj Edukacyj Narodowej; zamierzenie swoje sejmik przystąpił realizować w myśl pojętej zasady, że wysiłek swój, wyrażający się w nakładzie przeszło 800.000 złotych złożony „pro publico bono” stworzy nowe zastępy światłych obywateli, którzy przysparzać będą chwałę i potęgę Najjaśniejszej Rzeczypospolitej.

Szkole sejmikowej, mającej za sobą dwudziestoletnią tradycję, zechciał łaskawie nadać nazwę Swego imienia Najdostojniejszy Włodarz Polski Pan Prezydent Rzeczypospolitej Profesor Ignacy Mościcki. O postanowieniu Najdostojniejszego Protektora Szkoły sejmik ostrowski został powiadomiony dekretem Kuratorjum Okręgu Szkolnego Warszawskiego z dnia 21 listopada 1928r. L: II-18045/28. Oficjalna odtąd nazwa szkoły nosi brzmienie:

„Gimnazjum koedukacyjne Wydziału Powiatowego Sejmiku w Ostrowi Mazowieckiej im. Prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego”.

Zebrane kartki z dziejów szkoły mówią nam o historyj tej placówki oświatowej, powstałej w 1909r.

W świetle znalezionych notatek powstanie gimnazjum wiąże się z momentem powstania w m. Ostrowi Mazowieckiej dwuklasowej szkoły koedukacyjnej p. Kraczkiewiczowej, której założeniem było przekształcić się w przyszłości w gimnazjum polskie bez praw. Społeczeństwo ówczesne dokładało wszelkich starań, aby myśl swoją jaknajrychlej w czyn wprowadzić. Pod firmą dwóklasówki kryło się przed czujnością władz rosyjskich właściwe progimnazjum polskie. Ale to nie wystarczało. Za impulsem kilku światłych obywateli prowadzono pertraktacje o założenie pełnego gimnazjum, aż w końcu oparto się na p. Kazimierzu Nawrockim, który, obok gimnazjum w Warszawie (na Pradze), miał takie samo gimnazjum założyć w Ostrowi Mazowieckiej. Ostatecznie jednak p. Nawrocki zrzekł się swej misyj założenia gimnazjum i od siebie wskazał ś.p. Karola Grochowskiego, b. właściciela i dyrektora gimnazjum w Warszawie, który przyjechał do Ostrowi Mazowieckiej w 1911 r. i, po odbyciu konferencji z przedstawicielami społeczeństwa, wyjechał do Petersburga, skąd przywiózł koncesje na 6-klasowe progimnazjum z pełnemi prawami szkół rządowych.

Koedukacyjna szkoła p. Kraczkiewiczowej istniała nadal, ale już jako żeńska dwuklasowa bo młodzież męska odpłynęła do gimnazjum ś.p. Grochowskiego, które w r. 1913 zamieniło się na pełne 8-klasowe z prawami rządowemi. Prawa rządowe odrazu zapewniły gimnazjum frekwencje: obok ostrowian do uczelni tej zjechało mnóstwo młodzieży z dalszych okolic kraju, a m.in. z Litwy, Podola i Wołynia. Paroletnie zatem starania o uzyskanie szkoły średniej uwieńczone zostały powodzeniem. Ostrów Mazowiecka posiadła gimnazjum, a ci z ostrowian, którzyby nigdy, w innych warunkach, nie mogli kształcić dzieci, mogli swobodnie umieścić je w gimnazjum. Wychowankowie tej szkoły są już na wielu poważnych stanowiskach. Poza temi, którzy ją całkowicie czasu wojny ukończyli, jak m.in., Dr. Stefan Sarnowiec, profesor Instytutu Naukowego w Puławach, wychowankowie obecnej szkoły, zajmują już stanowiska kapłanów, sędziów, doktorów, nauczycieli i urzędników. Z pośród licznej grupy wychowankówsą między niemi i ci, którzy tylko po parę klas przeszli i tutaj na miejscu, podniósłszy swój zasób kultury i wiedzy, poszli potem do rzemiosła, handlu czy rolnictwa. W fachu swoim stali się światlejszymi jednostkami i niosą w nim oświaty kaganiec.

W roku 1914 właściciel gimnazjum ś.p. Grochowski utracił prawa koncesyjne i szkoła przeszła pod zarząd ówczesnego magistratu, jednak tempo, z jakim gimnazjum torowało sobie drogę od początku, ani na chwilę nie osłabło. Od lata 1914 r. gimnazjum – jak już wyżej było zaznaczone stało się miejskim i jako takie przeszło ciężki okres wojny 1914-1915 oraz trzyletni okres okupacyj niemieckiej aż wreszcie doczekało się Niepodległej Polski.

Chociaż bezpośrednia łączność gimnazjum dzisiejszego przedwojennem została zerwana przez ewakuację dokumentów do Rosji to jednak jest ono związane tradycją i tą samą ideą służenia w najleprzej wierze swoim. Dzisiaj ta idea się rozszerzyła i rozjaśniła w Niepodległej Ojczyźnie, ale i wtedy nie była ona bez znaczenia. W szkole i najbliższem jej otoczeniu pracowały takie jednostki, jak: ś.p. Dyrektor Grochowski, Ks. Prefekt Śniegocki i Apolinary Rytel – co anulowały ujemny wpływ wrogich prądów, wiejący z przybytku rusyfikacyj za jaki go uważały różne Wołkowy i t. p. rosyjscy pedagogowie nauczający w tej szkole, a w młode dusze polskie zatrute jadem rusyfikacyj, wlewały iskrę patriotyzmu i polskości.

Ewakuacja władz rosyjskich zmiotła ciemiężcą rusyfikację i szkoła, już w końcu 1915 r., powstała nanowo, ale zorganizowana jako placówka polska. W tem okresie przeżywa szkoła ciężkie przesilenie rozwojowe. W roku szkolnym 1915/16 uruchomiono zaledwie pięć klas, tyle samo było klas w r. 1916/17 i dopiero szóstą rozwojową dał rok 1917/18, z której w 1919/20 był już okresem pełnego rozkwitu gimnazjum męskiego, które liczyło kilka klas równoległych a frekwencja przenosiła 300 uczniów.

W roku 1917/18 powstało w Ostrowi Mazowieckiej gimnazjum żeńskie udziałowe, subsydjowane przez miasto. Męska szkoła była dotąd utrzymywana przez Radę Opiekuńczą, aż w r. 1917/18 nanowo przejęło ją miasto dla którego jednak utrzymanie było wielkim ciężarem finansowym. Obie szkoły chyliły się ku upadkowi. Sytuację szkól ratuje sejmik ostrowski postanawiając przejąć je na swoje utrzymanie, co wreszcie nastąpiło w lecie 1919 r. Odtąd wszelką pieczę łoży sejmik, lecz odrazu pojmuje, że dwu szkół prowadzić nie może, gdyż byłby to ciężar zbyt wielki i że długo, bez wyraźnego zaniedbywania innych działów niwy samorządowej, brnąć nie zdoła, stąd też rodzi się myśl skoedukowania szkół i czynienia starań o upaństwowienie szkoły w nowej formie organizacyjnej. Pierwszy krok w tym kierunku zrobiono w październiku 1921 r. Sejmik jednakowoż rozumiał, że, choć dźwigać trud utrzymania szkoły nie może, to jednak znowu, nie może dopuścić do zamknięcia szkoły, która miała już przeszłość swoją i tradycje. Sejmik czuł, że i dla dobra ogólnego musi przyczynić się do wzrostu oświaty w kraju, stąd, pragnąc raz na zawsze zapewnić istnienie szkole średniej i przyśpieszyć moment upaństwowienia szkoły, postanawia przystąpić do wzniesienia odpowiedniego dla niej gmachu, aby tem samym zapewnić jej trwały byt w Ostrowi Mazowieckiej. Rezultatem tych poczynań jest to, co stoi przed oczyma Dostojnego Reprezentanta Wielkiego Protektora szkoły w osobie Pana Wojewody Białostockiego, Karola Kirsta, Dostojnych Przedstawicieli Rządu oraz grona działaczy społecznych, co licznie zgromadziło ludność powiatu z najdalszych jego zakątków.

Gmach gimnazjum koedukacyjnego wzniesiono na placu majątku don. „Wójtostwo”. Projekt gmachu opracował inż Zdzisław Rabik z Warszawy, który do końca budowy nadzorował roboty.

Założone fundamenty, w sierpniu 1923 r., z powodu trudnych warunków finansowych nie posunęły budowy naprzód. Dopiero w latach: 1927-1928, dzięki ustanowieniu gospodarki gimnazjalnej i wprowadzeniu jej na właściwsze tory, dzięki intensywniejszym wpływom należytości podatkowych oraz zaciągnięcia większej pożyczki w Polskim Banku Komunalnym – gmach gimnazjum został ostatecznie wybudowany i w obecnej chwili oddany do użytku szkolnego.

Wzniesiony 2 piętrowy gmach zakrojony jest na miarę nowoczesnych gmachów, odpowiadających w pełni wymaganiom higyeny i najnowszej techniki. Posiada on kanalizację, centralne ogrzewanie, natryski, gazowe i elektryczne urządzenie, salę gimnastyczną i – poza kilkunastoma salami wykładowemi – 6 sal do różnych zajęć praktycznych. Obok gmachu rozciąga się olbrzymi podwórzec z boiskami, strzelnicą i ogrodem na przestrzeni 5 ha doskonałej ziemi.

Wzniesiony gmach w czerwcu 1928 r. osobiście oglądał Pan Minister Oświaty Dr. Dobrucki i dał wyraz swego zadowolenia w publicznem oświadczeniu.

Dnia 4 lipca 1928 r. złożono nowy memorjał na ręce Pana Ministra Dr. Świtalskiego.
Przytem, w memorjale, wyrażono gotowość:
a) oddania gmachu do dyspozycyj Ministerstwa W. R. i O. P.;
b) corocznego przeznaczania kwoty 5.000 złotych na stypendia dla niezamożnych uczniów
c) stworzenia należytych warunków do urządzenia bursy dla pełnego kompletu młodzieży pozamiejscowej.

Szkoła dzisiejsza, w nowym gmachu umieszczona, odmłodzona nanowo po dwudziestu latach istnienia, patrzy w przyszłość z wiarą i otuchą, pewna jutra, które zawsze już będzie lepszem od minionego wczora. A gdy ziści się ostatnia nadzieja jej założycieli, nadzieja przyrzeczonego upaństwowienia, co zapowiedziała Kancelarja Cywilna Prezydenta Rzeczypospolitej w piśmie z dnia 21 listopada 1928 r. L: 12463/28, że „Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego odnosi się jak najprzychylniej do sprawy upaństwowienia” – szkoła jest pewna, że sprosta tym zadaniom, jakie na nią wkłada obowiązek chwili, obowiązek służenia Najjaśniejszej Rzeczypospolitej.

Dyrektorzy gimnazjum sejmikowego i wybitni nauczyciele tej szkoły.

DYREKTORZY:
1. ś.p. Wacław Topoliński, lata szkolne 1918/19-1921/22
2. Stefan Wasilewski, rok szkolny 1922/23
3. Wacław Batorski, rok szkolny 1923/24
4. Bolesław Rydzewski, lata szkolne 1924/25-1926/27
5. Jan Wojnicz-Sianożęcki, rok szkolny 1927/28
6. Kazimierz Warchalski, rok szkolny 1928/29

NAUCZYCIELE:
1. Apolinary Rytel
2. Ks. Prefekt Śniegocki
3. Wacław Batorski
4. ś.p. Wacław Topoliński
5. Leon Ormezowski
6. Antonina Laugeois
7. Janina Iglikowska
8. Marta Świechowska
9. Mieczysław Sęczkowski
10. Baltazar Krynicki

Skip to content